Gullfoss
Talið er sennilegt að Gullfoss hafi hlotið þetta heiti vegna þess að gullinn kvöldroði á jökulvatninu hafi minnt menn á gull, eða þá vegna regnbogans sem oft sést í sólskini í vatnsúðanum frá fossinum.
Gullfoss er annálaður fyrir fegurð sína. Hann fellur í tveimur þrepum og er samtals 32m hár. Efri fossinn er í mörgum kvíslum sem eru margbreytilegar að gerð, en neðri fossinn fellur fram af þverhnípi í tveimur kvíslum, sem eru aðgreindar af lágum klapparhólma. Gljúfrið fyrir neðan er dýpst um 70m og fer um 3-4km langa leið inn fyrir hálendisbrúnina.
Meðalrennsli Hvítár í Gullfossi er um 109 rúmmetrar á sekúndu en í stærstu flóðum getur rennslið í Gullfossi náð 2000 rúmmetrum á sekúndu. Og þess má til gamans geta að í miklum vatnavöxtum í mars 1930 er sagt að Hvítá hafi hækkað svo mikið að neðri fossinn hafi alveg horfið.
Þegar kemur upp úr Tungufellsdal er komið á móts við Gullfoss í Hvítá og sér vel úðann af fossinum þótt áin sé öll í hvarfi.
Á síðustu árum hefur verið lagður stígur að fossinum og er hann um það bil 2km á lengd. Stígurinn gerir ferðamönnum kleift að nálgast fossinn og finna fyrir magnaðri nálægð við eitt helsta náttúrufyrirbrigði landsins. Flestir erlendir og innlendir ferðamenn koma að Gullfossi að sumrinu, en eftir að góður bílvegur var lagður þangað eru vetrarferðir orðnar algengar.
Að margra dómi er Gullfoss í klakaböndum ekki síður glæsilegur en í sumarskrúða.
Fyrr á öldum voru uppi hugmyndir um að virkja Gullfoss. Sem betur fer var fallið frá þeim enda er hann af mörgum talinn fegursti foss landsins þótt hann sé ekki þeirra hæstur.