Virkjun vatnsafls
Vatnsaflsvirkjanir nýta fall og rennsli vatns í ám. Í rafstöðum er vatnið leitt í gegnum hverfla sem snúa rafölum sem breyta snúningsorkunni í raforku. Aflið sem hver hverfill skilar ræðst af fallhæð vatnsins og vatnsmagninu sem fer þar um á hverjum tíma. Lítið afl getur að öllu jöfnu skilað sömu orku og mikið afl en bara á lengri tíma.
Svokölluð uppistöðulón eru notuð að jafna rennslið í ánum sem er mjög misjafnt eftir því hvort um vetur eða sumar er ræða. Þannig næst jöfn framleiðsla allt árið. Fallhæð og magn rennslis er mælikvarði á afl virkjunar. Uppistöðulónið gerir hinsvegar kleift að nýta aflið jafnt og á hagkvæman hátt allt árið og með því móti fá eins mikla orku (afl x tími) og mögulegt er.
Vatnið er leitt um þrýstingsgöng eða pípur að stöðinni. Vatnið fer síðan frá stöðinni um frárennslisskurð eða göng aftur út í ána. Flæði vatnsins um virkjanirnar er stjórnað með lokubúnaði.
Túrbínur snúa rafvélum sem framleiða rafmagnið og frá þeim er það leitt í spenni sem breytir spennu rafmagnsins eftir því sem það á við hverju sinni. Þaðan er rafmagnið leitt í tengivirki stöðvarinnar þaðan sem það flæðir eftir háspennulínum til notenda. Hægt er að rjúfa flutninginn með rofabúnaði, líkt og við notum til að kveikja og slökkva ljós, nema hvað þessi rofi þarf að geta rofið 1000 sinnum meiri straum.
Í umræddum virkjunum er einmitt hægt að sjá hverflana að störfum og reyndar, eins og í Búrfellsstöð og fl., að fá að standa bókstaflega inni í viðkomandi hverflum.
Heimasíða Landsvirkjunar